ТҮРКПАнын Башкы катчысы Вильнюста өткөн Түрк мамлекеттери менен Балтика аймагынын ортосундагы кызматташууну чыңдоо боюнча панелдик талкууга катышты

2026-жылдын 27-февралында Түрк мамлекеттеринин Парламенттик Ассамблеясынын (ТҮРКПА) Башкы катчысы Элчи Рамил Хасан Вильнюс шаарында жайгашкан Геосаясат жана коопсуздук изилдөөлөр борборунда уюштурулган “Түрк Мамлекеттер Уюму аркылуу кызматташтыкты жана байланыштарды чыңдоо – Түрк мамлекеттери менен Балтика аймагынын ортосундагы алакаларды жакындатуу мүмкүнчүлүктөрү” аттуу Борбордун улук саясат талдоочусу, Элчи Витаутас Лешкявичюс мырзанын алып баруусундагы эл аралык панелдик талкууга катышты.

Түрк Мамлекеттер Уюмунун Башкы катчысынын орун басары док Өмер Кожаман, ТҮРКПАнын Укуктук маселелер жана эл аралык байланыштар боюнча комиссиясынын жана Азербайжан Республикасынын Милли Межлисинин мүчөсү Жаваншир Фейзиев, Литва Республикасынын Тышкы иштер министринин орун басары Тауримас Валис да талкууга катышты.

Азербайжан жана Түркиянын Литвадагы элчиликтеринин биргелешкен демилгеси менен уюштурулган иш-чарага Азербайжан Республикасынын Литвадагы Элчиси Тамерлан Гараев, Казакстан Республикасынын Литвадагы Элчиси Тимур Уразаев жана Түркия Республикасынын Литвадагы Элчиси Эсра Топлу, Стратегиялык изилдөө борборлорунун өкүлдөрү, ошондой эле Литва Республикасынын Тышкы иштер министрлигинин кызматкерлери катышты.

Талкуулар өлкөдө Түрк Мамлекеттер Уюмун, ошондой эле Түрк мамлекеттеринин алкагында иш алып барган башка уюмдарды илгерилетүү, Балтика өлкөлөрү менен Түрк мамлекеттеринин ортосундагы мамилелерди өнүктүрүү жана тереңдетүү маселелерине арналды.

Элчи Рамил Хасан сөз сүйлөп жатып, Балтика өлкөлөрү көптөн бери аймактарды байланыштыруучу дарбаза катары кызмат кылып келгенин жана байланыштын кандайча өркүндөп жатканын баса белгиледи. Ал белгилегендей, Балтика өлкөлөрү менен мамилелерди өнүктүрүү үчүн Түрк мамлекеттерин уюштуруунун негизги факторлорунун бири-бул Түрк мамлекеттеринин энергетикалык коопсуздукту камсыз кылуудагы маанилүү ролу.

Башкы катчы Азербайжан менен Казакстан ТМУнун мүчөлөрү катары Түркия аркылуу Европанын энергетикалык коопсуздугуна активдүү салым кошуп жатканын баса белгиледи. Бул контекстте ал Түрк аймагы өзүнүн уникалдуу абалынан улам Европа менен Азиянын ортосунда көпүрө катары кызмат кылып, базарларды жана транспорттук коридорлорду бириктирип, стратегиялык жактан маанилүү аймакта туруктуулуктун кепилдиги катары иш алып барарын баса белгиледи.

Азербайжан менен Армениянын ортосундагы мамилелердин азыркы баскычын, анын ичинде тынчтык келишимин түзүү процессинин аякташын белгиледи. Эки өлкөнүн ортосундагы мамилелерди жакшыртуу контекстинде ал жаңыдан пайда болгон аймактык экономикалык жана энергетикалык демилгелер Түштүк Кавказ, Балтика өлкөлөрү жана Европа Биримдиги боюнча өсүү жана кызматташтык үчүн жаңы мүмкүнчүлүктөрдү түзүп жаткандыгын айтты.

Элчи Хасан Европадагы эң ири инфраструктуралык демилгелердин бири болгон темир жол Балтика долбоорун белгилеп, Балтика аймагынын стратегиялык дарбаза катары ролун жогорулатып, Европанын транспорттук тармактарын Евразия коридорлору менен байланыштыруу мүмкүнчүлүктөрүн түзөрүн белгиледи. Ал ТҮРКПАнын бул кызматташтыкты жогору баалаарын жана аны аймакта пайда болгон жаңы геосаясий жана экономикалык реалдуулукка ылайык бекемдөөгө умтуларын кошумчалады.

Жыйынтыктап жатып Башкы катчы ТҮРКПАнын моделдик мыйзамдарынын кабыл алынышы жөнүндө маалымат берди, алар мыйзамдарды шайкеш келтирүүгө өбөлгө түзөт жана макулдашылган документтерди ратификацияланган укуктук инструменттерге айландырууда кызматташтыкты тездетүү жана түрк өлкөлөрдүн ортосундагы натыйжалуу экономикалык интеграция, энергетикалык өз ара аракеттенүү үчүн зарыл болгон негизди түзүү үчүн катализатор катары кызмат кылаарын билдирди. Ал ТҮРКПА ЕККУ Парламенттик Ассамблеясы сыяктуу уюмдар менен кызматташып жаткандыктан, анын Балтика Ассамблеясы менен өнөктөштүгү жаңы деңгээлге чыгары күтүлүп жатканын жана биргелешкен долбоорлор келечекте олуттуу пайда алып келерине ишенерин билдирди.

Башкы катчыны протокол кызматынын башчысы Ядигар Маммадов коштоду.