ТҮРКПА Қазақстан Республикасы Конституциясының 30 жылдығына арналған конференцияға қатысты

2025 жылғы 28-29 тамызда ТҮРКПА Бас хатшысы Мехмет Сүрейя Эр бастаған делегация Астанада Қазақстан Республикасы Конституциясының 30 жылдығына арналған халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияға қатысты. Конференция «Конституция және мемлекеттілік: құқық пен болашақ диалогы» тақырыбымен өтті. Іс-шараны Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты Қазақстан Республикасының Президенттік орталығымен, Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжілісімен, Қазақстан Республикасының Әділет министрлігімен, «Парламентаризм институты» мемлекеттік кәсіпорнымен, Қазақстан халқының Ассамблеясымен, Қазақстан Республикасы Заңнама және құқықтық ақпарат институтымен, Мақсұт Нәрікбаев атындағы университетімен, Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетімен және Астана халықаралық университетімен бірлесіп ұйымдастырды. Конференцияға 500-ден астам қатысушы, оның ішінде Қазақстан мен басқа мемлекеттердің конституциялық соттарының судьялары мен заңгер ғалымдары, парламентшілер, мемлекеттік органдардың, халықаралық ұйымдар мен заң қоғамдастығының өкілдері қатысты. Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың қатысуымен салтанатты ашылуы және конференцияның пленарлық отырысы Тәуелсіздік Сарайында өтті. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев өз сөзінде Қазақстан Республикасы Конституциясының 30 жылдығымен құттықтады. Осыдан 30 жыл бұрын өткен жалпыұлттық референдумда Конституцияның қабылдануын тарихи сәт деп атаған Мемлекет басшысы Конституция – тәуелсіздіктің мызғымас іргетасы және мемлекеттілікті нығайтудың сенімді құралы екенін айтты. Заңның үстемдігі – әділетті қоғам мен азаматтардың бақуатты өміріне апарар жол екенін және Ата Заң Қазақстан халқына жарқын болашаққа жол ашатын аса маңызды құжат қызметін атқара беретінін білдірді. Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының Төрайымы Эльвира Әзімова, БҰҰ-ның Қазақстандағы Тұрақты Үйлестірушісі Сарангоо Раднаарагчаа, Қазақстан Республикасының Заң консультанттары Республикалық Кеңесінің Төрағасы Серік Ақылбай, Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің Заңнама және сот-құқықтық реформа комитетінің төрайымы Снежанна Имашева және БҰҰ-ның Адам құқықтары жөніндегі комитетінің мүшесі, Өзбекстан Республикасы Олий Мажлисінің Заң шығару палатасының Демократиялық институттарды және азаматтық қоғамды дамыту комитетінің мүшесі, Өзбекстан Республикасы Адам құқықтары жөніндегі ұлттық орталығының директоры Акмал Саидов та ашылу салтанатндаы сөз сөйледі. Конференцияның Пленарлық отырысында сөйлеген сөзінде Бас хатшы Мехмет Сүрейя Эр Қазақстан Республикасы Конституциясының 30 жылдығы Қазақстан халқы үшін маңызды кезең ғана емес, сонымен бірге бауырлас халықтың жетістіктерінің қуанышын бөлісетін Түркі әлемі үшін де мақтаныш сәті екенін айтты. Ол Ата Заңды тарихтың айнасы және алдағы сапарға нұсқаулық ретінде атады. Бас хатшы қарқынды өзгерістер дәуірінде өзгерістерге бейімделе отырып, конституциялық құндылықтарды сақтаудың, конституциялық қағидаттардың өзінің төл рухын жоғалтпай өзектілігін сақтаудың және Конституцияның жаңа шындыққа бейімделуге қабілетті құжат болып қалуының маңыздылығын атап өтті. ТҮРКПА-ның рөліне тоқтала келе, Бас хатшы парламентаралық ынтымақтастықты одан әрі тереңдете отырып, конституциялық принциптерді тиімді жүзеге асыруға, Түркі әлеміндегі демократия мен мемлекеттілікті одан әрі нығайтуға үлес қоса алатынын жеткізді. Соңында Бас хатшы Қазақстан халқын тарихи мерейтоймен шын жүректен құттықтап, бауырлас елге бейбітшілік пен гүлдену тіледі. Сондай-ақ, пленарлық отырыста «Қазпочта» АҚ естелік пошта маркасының күшін жою рәсімі және Ұлттық Банктің Конституцияның 30 жылдығына арналған ескерткіш монеталарын ұсыну рәсімі өтті. Конференцияда «Теңдіктің, қорғалу құқығының және сот төрелігіне қолжетімділіктің конституциялық кепілдіктері», «Конституциялық тұрақтылық пен қорғау: заңдылық пен тәртіп болашақтың негізі ретінде», «Заң шығармашылығы және конституциялық заңдылық: заң болашақтың бағдаршысы ретінде» және «Конституциялық бірегейлік: бірлік, келісім және ұлттық тұрақтылық» атты төрт сессия болды. Конференция жұмысы аясында Бас хатшы Мехмет Сүрейя Эр Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының Төрайымы Эльвира Әзімовамен және Конституциялық Соттың басқа да судьяларымен, Қазақстан Республикасының Әділет министрі Ерлан Сәрсембаевпен және басқа да жоғары лауазымды тұлғалармен кездесті. Бағдарламаның мәдени бөлігі ретінде қатысушылар Қазақстан Республикасы Президенттік орталығының мұражайын аралап, «Астана Балетінде» «Сұлтан Бейбарыс» балетін тамашалады. Іс-шара барысында Бас хатшы Мехмет Сүрейя Эрге ТҮРКПА Хатшылығының қызметкерлері Азар Мамедов пен Фуркан Билал Акюз еріп жүрді.