ТҮРКПА Өзбекстандағы парламенттік сайлауға бақылау жасады

ТҮРКПА Сайлауды бақылау жөніндегі миссиясы (СБМ) Өзбекстан Республикасында 2024 жылғы 27 қазанда өткен парламенттік сайлауға қысқа мерзімді мониторинг жүргізді. Өзбекстандағы парламенттік сайлау 2023 жылы Конституцияның жаңа редакциясы қабылданғаннан кейін және сайлау заңнамасына өзгерістер енгізілгеннен кейін өтті. Өзбекстан Республикасы Олий Мажлисінің Заң шығару палатасына алғаш рет сайлау пропорционалды өкілдік пен мажоритарлық жүйелерді біріктіретін аралас сайлау жүйесі негізінде өтті. ТҮРКПА Миссиясы Өзбекстанда 2024 жылғы 25 қазанда өз жұмысын бастады. Бақылау бағдарламасы аясында Миссия Өзбекстан Республикасы Олий Мажлисі Сенатының Төрайымы Танзила Нарбаевамен және Өзбекстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының (ОСК) Төрағасы Зайниддин Низамходжаевпен кездесті. Кездесулер барысында Миссияға парламенттік сайлауға дайындық және оның негізгі ерекшеліктері туралы ақпарат берілді. Сондай-ақ Миссия сайлауға қатысатын саяси партиялардың басшыларымен кездесіп, олардың сайлау алдындағы жағдайға көзқарастары мен парламенттік сайлаудан күтетін үміттері туралы хабардар болды. Сайлау күні Миссия мүшелері Ташкент және Бұхара қалаларындағы сайлау учаскелерінде болып, сайлау учаскелері ашылғаннан бастап дауыстарды санағанға дейін дауыс беру барысын бақылады. 28 қазанда ТҮРКПА Миссиясы өз бақылауының алдын ала қорытындылары бойынша баспасөз мәслихатын өткізді. Миссияның хабарлауынша, сайлау күні бейбіт және жақсы ұйымдастырылған жағдайда өтті. Бақыланған сайлау учаскелерінде жалпы дауыс беру барысы оң бағаланды. Миссия сайлау заңнамасына енгізілген елеулі өзгерістерді атап өтіп, кандидаттарды тіркеу кезінде әйелдерге арналған квотаның ұлғаюы әйелдердің сайлау үдерісіне және елдің саяси өміріне кеңінен қатысуына ықпал еткенін атап өтті. Миссия ОСК-ның төменгі деңгейдегі комиссияларды оқыту және халықтың сайлау процесі туралы хабардарлығын арттыру жөніндегі жұмысын жоғары бағалады. Сайлау үдерісіне қатысушылардың өзара іс-қимылын цифрландыратын және азаматтарды сайлауға қатысты ақпаратпен қамтамасыз ететін «Е-сайлов» ақпараттық жүйесінің дамуы оң бағаланды. Миссия мүмкіндігі шектеулі сайлаушылардың сайлау құқықтарын қамтамасыз ету шараларын жоғары бағалады және осы тұрғыда барған сайлау учаскелері осы сайлаушылар үшін қолайлы болғанын атап өтті. Миссия 2024 жылғы 27 қазандағы Өзбекстан Республикасындағы парламенттік сайлау Өзбекстан Республикасының ұлттық заңнамасына және халықаралық сайлау стандарттарына сәйкес өтті деген қорытындыға келді. Сапар барысында Ташкент және Бұхара қалаларында да мәдени бағдарлама ұсынылды. ТҮРКПА СБМ құрамына Әзербайжан, Қазақстан, Қырғызстан және Түркия парламентшілері – Ахлиман Амирасланов, Агалар Валиев (Әзербайжан), Құдайберген Бексултанов (Қазақстан), Азизбек Турсунбаев (Қырғызстан), Осман Местен, Махмут Рыдван Назырлы, Кадим Дурмаз, Харун Өзгүр Йылдызлы, Филиз Кылыч, Өмер Фарук Гергерлиоғлу (Түркия), ТҮРКПА Бас хатшысы Мехмет Сүрейя Эр, парламенттік қызметкерлер және ТҮРКПА Хатшылығының басқа да өкілдері қатысты. Миссияны Түркия Ұлы Ұлттық Жиналысының депутаты Осман Местен басқарды.