ТҮРКПА Мажарстанда өткен Ғұн-Түркі құрылтайына қатысты

Бас хатшы Мехмет Сүрейя Эр 2024 жылғы 9-11 тамызда Мажарстанда өткен Мажарстанның «Тұран» қоры ұйымдастырған дәстүрлі Ғұн-Түркі құрылтайына қатысты. Құрылтайға кең географиялық Ғұн-Түркі халықтарының өкілдері, оның ішінде Түркі ынтымақтастығы ұйымдарының, дипломатиялық корпус пен академиялық топтардың өкілдері, парламентшілер және басқа да ресми тұлғалар қатысты. Құрылтай Мажарстанның Мемлекеттік Жиналысында (Парламентінде) өткен ашылу салтанатымен басталды. Іс-шараны Мажарстанның Мемлекеттік Жиналысы Төрағасының орынбасары Шандор Лежак ашып, сәлемдеме сөзін сөйледі. Ашылу салтанатында ТҮРКПА Бас хатшысы Мехмет Сүрейя Эр де сөз сөйледі. Бас хатшы өз сөзінде Ғұн-Түркі құрылтайы ұлы бабаларға деген құрметтің, Атилла мұрасының, Мажар және Түркі халықтарының берік байланысының көрінісі екенін атап өтті. Ол тарихи байланыстар Мажарстан мен Түркі әлемі арасындағы барлық деңгейдегі ынтымақтастықты дамытуға ықпал ететініне және осы тұрғыда Мажарстан Мемлекеттік Жиналысының ТҮРКПА қызметіне жоғары деңгейде белсенді қатысуына тоқталды. Бас хатшы Түркі әлемінің тарихи-мәдени мұрасын насихаттауды Түркі ынтымақтастығы мақсаттарының бірі ретінде атап өтіп, Ғұн-Түркі құрылтайы ортақ мұраны насихаттауға Армин Вамбери, Гюла Немет, Мандоки Конгур Иштван сияқты көрнекті шығыстанушылар мен түркітанушыларды тәрбиелеген Мажарстанның тағы бір үлесі екенін білдірді. Құрылтайдың негізгі бөлігі Бугач қаласында өтті. Құрылтайдың бай бағдарламасында әртүрлі көрмелер, жарыстар, демонстрациялар, соның ішінде Аттиланың шатыры (алып киіз үй көрмесі), ат ойыны, тазылардың таныстырылымы, сұңқардың тұсаукесері, көшпенділер маршы, халық музыкасы мен биі, садақ ату, ұлттық белбеу күресі және ат жарыстары, сондай-ақ ғылыми-танымдық лекциялар болды. Сондай-ақ, бағдарлама аясында Түркі ынтымақтастығы ұйымдары басшыларының қатысуымен Ынтымақтастық конференциясы да болды. Конференцияда сөйлеген сөзінде Бас хатшы Мехмет Сүрейя Эр Түркі әлемін зерттеуде және түркологияның дамуында маңызды рөл атқарған мажар түркологиясына ерекше тоқталды. Ол Мажарстанның Түркі әлемімен қарым-қатынасы уақыт сынынан өткен тарихи достық пен бауырластық байланыс екенін баса айтты. «Бүгінде біздің ортақ тамырымыз бен тарихымыз Мажарстан мен Түркі әлемінің жақындасуы мен ынтымақтастығы үшін берік негіз болып табылады. Мажарстанның тарихы мен мәдениетіндегі Түркі факторына ерекше мән беретін зерттеулер халықтарымыз арасындағы көп ғасырлық қарым-қатынастардың ғылыми негізі болып табылады. Осы тұрғыда мажар түркологиясының мұрасын сақтау, терең зерделеу және насихаттау мемлекеттеріміз арасындағы қалыптасқан ынтымақтастықты одан әрі дамытуға және тереңдетуге және оны болашақ ұрпаққа жеткізуге ықпал ете алады», - деп қосты Бас хатшы. Сондай-ақ ол ТҮРКПА мен Мажарстанның «Тұран» қорының ортақ мұраны сақтау және ілгерілету сияқты ортақ мақсаттарға қол жеткізудегі ынтымақтастығы маңыздылығын атап өтті. Құрылтай бағдарламасы отты шоумен аяқталды. Ғұн-Түркі құрылтайы – кең географиядан мыңдаған қатысушыларды жинайтын Еуропадағы ең ірі шаралардың бірі. Құрылтай ежелгі дәстүрлерді сақтау мерекесі болып табылады және Ғұн-Түркі халықтарының ежелгі мәдениетін насихаттауға және ортақ тамыр мен мұра сезімін тәрбиелеуге қызмет етеді. Ғұн-Түркі құрылтайын дәстүрлі түрде Мажарстанның Бугач қаласында көрнекті ғалым Андраш Жолт Биро басқаратын Мажарстанның «Тұран» қоры ұйымдастырады. ТҮРКПА мен Мажарстанның «Тұран» қоры арасындағы өзара іс-қимыл 2022 жылы қол қойылған Ынтымақтастық туралы меморандум аясында дамып келеді.