ТҮРКПА Комиссиясының хатшысы «Жасанды интеллект пен жаңа технологияларды терроризм және зорлықшыл экстремизм мақсаттарында пайдаланудың алдын алу және оған қарсы іс-қимыл жөніндегі заңнамалық және саяси шаралар» тақырыбындағы II Парламенттік оқыту ку

2026 жылғы 11–13 ақпан аралығында Түркі мемлекеттерің Парламенттік Ассамблеясының (ТҮРКПА) Құқықтық мәселелер және халықаралық қатынастар жөніндегі комиссиясының хатшысы доктор Кадир Яман Филиппин Республикасының Манила қаласында өткен «Жасанды интеллект пен жаңа технологияларды терроризм және зорлықшыл экстремизм мақсаттарында пайдаланудың алдын алу және оған қарсы іс-қимыл жөніндегі заңнамалық және саяси шаралар» тақырыбындағы II Парламенттік оқыту курсына қатысты. Оқыту курсы Біріккен Ұлттар Ұйымының Терроризмге қарсы күрес басқармасының (UNOCT) терроризмнің алдын алу және оған қарсы іс-қимыл саласындағы парламенттік өзара іс-қимыл жөніндегі бағдарламалық кеңсесі тарапынан Қатар Мемлекеті Шура кеңесінің қолдауымен, сондай-ақ Оңтүстік-Шығыс Азия мемлекеттері қауымдастығының Парламентаралық ассамблеясымен (AIPA) және Филиппин Республикасының Өкілдер палатасымен серіктестікте ұйымдастырылды. Аталған бастама 2025 жылғы қараша айында Иордания Хашимит Корольдігінің Амман қаласында өткен алғашқы парламенттік оқыту курсының табысты нәтижелерінің жалғасы болып табылады. Парламенттік әлеуетті арттыруға бағытталған бұл екінші бастама жасанды интеллект пен жаңа технологияларды террористік мақсатта пайдаланудың алдын алу саласында заң шығару және парламенттік бақылау мүмкіндіктерін нығайтуды көздеді. Сонымен қатар инновацияны ынталандыруды, қауіпсіздікті қамтамасыз етуді және адам құқықтарын толық құрметтеуді үйлестіретін теңгерімді тәсілді ілгерілетуге ерекше назар аударылды. Талқылаулар халықаралық адам құқықтары құқығы, халықаралық гуманитарлық құқық және Біріккен Ұлттар Ұйымы Қауіпсіздік Кеңесінің тиісті қарарлары аясында жүргізілді. Қатысушылар сондай-ақ болашақ парламенттік қызметті бағыттауға және кейінгі іс-қимыл тетіктерін айқындауға арналған қорытынды құжаттың жобасын әзірлеу мәселелерін қарастырды. Бағдарламаға AIPA-ға мүше мемлекеттердің парламентарийлері мен парламент қызметкерлері, сондай-ақ парламенттік ассамблеялар мен халықаралық ұйымдардың өкілдерін қоса алғанда, 60-тан астам қатысушы қатысты. 2026 жылғы 11 ақпанда өткен ашылу рәсімінде AIPA Президенті әрі Филиппин Республикасының Өкілдер палатасының Спикері, мәртебелі Фаустино «Боджи» Г. Ди III құттықтау сөз сөйледі. Оқыту барысында жасанды интеллект пен жаңа технологиялардың негізгі аспектілері, оның ішінде басқару және реттеу тетіктері жан-жақты қарастырылды. Құқықтарға негізделген реттеуді дамытуға, парламенттік бақылауды күшейтуге, үздік тәжірибелермен алмасуға және жаңа қауіп-қатерлерге тиімді жауап беруге бағытталған үлгілік заңнамалық негізді қалыптастыруға ерекше назар аударылды. Талқылаулар барысында доктор Кадир Яман парламенттердің жасанды интеллектіні теріс пайдалануды түсіну, болжау және оның алдын алу ісіндегі шешуші рөлін атап өтті. Ол жасанды интеллект технологияларын әзірлеу мен қолданудың терроризм мақсатында пайдаланылуына жол бермеу үшін құқықтық негіздерді жетілдірудің маңыздылығын, сондай-ақ бұл үдерістің халықаралық адам құқықтары стандарттарына толық сәйкес жүзеге асырылуы қажеттігін атап көрсетті. Сонымен қатар доктор Яман өңірлік ұйымдар мен ұлттық парламенттер арасындағы тәжірибе алмасу құнды нәтижелерге жол ашқанын жеткізді. Іс-шара қорытындысы бойынша қатысушылар белсенді қатысқаны үшін сертификаттармен марапатталды. ТҮРКПА терроризмге қарсы іс-қимыл саласындағы парламенттік ассамблеяларды үйлестіру тетігі шеңберінде, әсіресе БҰҰ Терроризмге қарсы күрес басқармасымен тұрақты диалог жүргізіп келеді және терроризмнің алдын алу мен оған қарсы күрес жөніндегі халықаралық ұжымдық күш-жігерге үлес қосуға бейілдігін жалғастырады.