Türk Devletleri Parlamentoları Dışişleri Komisyonları İkinci Toplantısı TBMM’nin ev sahipliğinde gerçekleştirildi

18-19 Şubat 2025 tarihlerinde Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) ev sahipliğini yaptığı Dışişleri Komisyonları 2. Toplantısı İstanbul’da icra edildi. Toplantıya Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan, Macaristan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Parlamentolarının Dışişleri Komisyonları Başkanları ve Üyeleri, Türk Devletler Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA), Türk Devletleri Teşkilatı (TDT), Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY), Türkiye Ticaret ve Sanayi Odaları Birliği (TTSO) heyetleri ve diplomatik misyon temsilcileri katıldı. Türkiye Büyük Millet Meclisi Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay, Azerbaycan Cumhuriyeti Milli Meclisi Dışişleri ve Parlamentolar Arası İlişkiler Komisyonu Başkanı Samed Seyidov, Kazakistan Cumhuriyeti Parlamentosu Meclisi Uluslararası İlişkiler, Savunma ve Güvenlik Komisyonu Başkanı Aygul Kuspan, Kırgızistan Parlamentosu Uluslararası İlişkiler, Savunma, Güvenlik ve Göç Komitesi Başkanı Ulan Primov, Özbekistan Cumhuriyeti Ali Meclisi Yasama Odası Uluslararası İlişkiler, Savunma ve Güvenlik Komitesi Başkanı Ulugbek Sermatov, Özbekistan Cumhuriyeti Ali Meclisi Senatosu Uluslararası ve Dış Ekonomik İlişkiler, Dış Yatırımlar ve Turizm Komisyonu Başkan Yardımcısı Odiljon Mamatkarimov, Türkmenistan Parlamentosu Uluslararası ve Parlamentolar Arası İlişkiler Komisyonu Başkanı Maksat Kuliyev, KKTC Meclisi Hukuk, Siyasi İşler, Dış İlişkiler ve Savunma Komitesi Başkanı Yasemin Öztürk, TÜRKPA Genel Sekreteri Mehmet Süreyya Er, TDT Genel Sekreter Yardımcısı Ömer Kocaman etkinlikte konuşma yaptı. Toplantı oturumunda, TÜRKSOY Genel Sekreteri Sultan Raev de katılımcılara hitap etti. İki gün süren toplantılarda küresel ve bölgesel konuların yanı sıra Türk Dünyası ve parlamenter diplomasi de ele alındı. Toplantıya başkanlık eden TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay yaptığı konuşmada, Türk dünyası ile çok taraflı ilişkileri geliştirmeye devam ettiklerini belirtti. Komisyon Başkanı Oktay, Türk devletlerinin büyük çabalarla geliştirdiği işbirliği mekanizmalarının her alanda başarılı bir şekilde kurumsallaştığını ve sağlam temeller attığını vurguladı. İlişkilerin sadece ikili düzeyde değil, TÜRKPA, TDT, TÜRKSOY, Türk Kültür ve Miras Vakfı, Türk Akademisi, Türk Yatırım Fonu, Türk Ticaret ve Sanayi Odaları Birliği gibi kuruluşlar aracılığıyla çok taraflı düzeyde de geliştiğine dikkat çekti. Bu çabaların ülkeler arasındaki bağların güçlenmesine ve derinleşmesine önemli katkıda bulunduğunu ifade etti. TÜRKPA Genel Sekreteri Mehmet Süreyya Er, Türk devletlerinin Türk işbirliği konusundaki güçlü iradesinin TÜRKPA'nın faaliyetlerine ivme kazandırdığını belirterek, bugün burada bulunmalarının “ortak değerlerin” bir sonucu olduğunu vurguladı. Genel Sekreter, üye devletler arasında daha güçlü bir ilişkinin faydalarının altını çizdi: “Parlamenter diplomasi araçlarını kullanarak devletlerimiz arasındaki ilişkileri daha da güçlendirerek, Türk halklarının refahı ve ortak geleceği için daha parlak bir perspektif yaratılacaktır”. Genel Sekreter Er, Sekretaryanın faaliyetlerinden de bahsetti. Daimî komisyonların, çalışma gruplarının, seçim ve referandum gözlemlerinin faaliyetlerini ve bunların Türk devletlerinin genel refahına nasıl katkıda bulunduğunu vurguladı. 19 Şubat 2025 tarihinde heyetler için İstanbul'un tarihi yerlerini keşfetme fırsatı sunan bir kültür programı düzenlendi. Program kapsamında heyetler, her ikisi de zengin ve asırlık tarihleriyle tanınan Ayasofya ve Topkapı Sarayı'nı ziyaret ettiler. Toplantıda Genel Sekretere Komisyon Sekreteri Kadir Yaman ve Komisyon Sekreter Vekili Aygerim Taalaybekova refakat etti. Türk Devletleri Parlamentoları Dışişleri Komisyonları 1. Toplantısı 25 Nisan 2024 tarihinde Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de gerçekleştirildi. İstanbul'da icra edilen ikinci toplantıda katılımcılar, Türk dünyasını ilgilendiren bölgesel ve küresel gelişmelerin yanı sıra toplantının sistemli ve etkili bir şekilde düzenlenmesini sağlayacak stratejiler hakkında istişarelerde bulundu. Toplantının sonunda ortak bir bildiri yayımlandı.