Лефкошада Түрк Аял парламентарийлеринин алгачкы саммити болуп өттү

2025-жылдын 28-31-май күндөрү Түндүк Кипр Түрк Республикасынын Лефкоша шаарында "Билим берүү, маданият жана ишкердик" темасындагы Түрк Аял парламентарийлеринин биринчи саммити болуп өттү. Бул саммит ТҮРКПАнын колдоосу менен, Аял парламентарийлер тобунун алкагында өткөрүлдү. Ачылыш аземинде Түндүк Кипр Түрк Республикасынын Жыйынынын Төрагасы Зия Өзтүрклер катышуучуларды жылуу кабыл алып, бул саммит жөн гана жолугушуу эмес, Түрк дүйнөсүндө аялдардын лидерлигин жана тилектештигин чыңдоого болгон берилгендиктин белгиси экенин баса белгиледи. Ал аялдардын укуктарын жогорулатуу аялдар үчүн гана эмес, адилеттүү жана тынч коомду куруу үчүн да маанилүү экенин баса белгиледи. Саммит жогорку даражалуу расмий өкүлдөрдүн, анын ичинде ТКТРнын Жыйынынын Төрагасынын орун басары Фазилет Өзденефе, ТҮРКПАнын Аял парламентарийлер тобунун башчысы, Азербайжан Республикасынын Милли Межлисинин мүчөсү Тамам Жафарованын, Түркиянын Улуу Улуттук Жыйынынын мүчөсү, ТҮРКПАнын Аял парламентчилер тобунун мурунку башчысы Зейнеп Йылдыз, ТКТР–Түркия Парламенттер аралык достук тобунун төрагасы Ресмие Эроглу Жаналтай, ТүркПАнын Башкы катчысы Мехмет Сүрейя Эрдин негизги баяндамалары менен уланды. Ардактуу баяндамачылардын катарын ошондой эле Косово парламентинин мүчөсү Фидан Жилта, Молдова Парламентинин депутаты Иванна Көксал, Болгариядагы Дулово муниципалитетинин мэри Невхис Мустафа, Түркия Улуу Улуттук Жыйынынын мүчөсү Асуман Эрдоган, Түркия Республикасынын Улуттук Билим берүү министринин орун басары Желиле Эрен Өктен, ТКТРнын Жыйынынын мүчөлөрү Излем Гүрчак Алтугра жана Айшегүл Бейбарс, ошондой эле Азербайжан Республикасынын Милли Межлисинин мүчөсү Гүлшан Пашаева толуктады. Саммитке ошондой эле ТҮБИТАК Мармара илимий-изилдөө борборунун президенти Бурджу Өзсой, Ахмет Яссави эл аралык Казак-Түрк университетинин ректору Жанар Темирбекова, ошондой эле иш-чаранын интеллектуалдык деңгээлине салым кошуп Азербайжан, Казакстан, Кыргызстан, Түркия жана Өзбекстандан келген алдыңкы илимпоздор жана академиктер катышты. Өз сөзүндө ТҮРКПАнын Башкы катчысы Мехмет Сүрейя Эр аялдардын коомду калыптандыруудагы орду өзгөчө мааниге ээ экенин баса белгилеп, аларды колдоодо билим берүү, маданият жана ишкердик негизги таяныч экенине токтолду. Ал инклюзивдүү жана туруктуу коомду түзүүдө практикалык стратегиялардын ролун белгилеп, аялдардын лидерлик жана чечим кабыл алуу процесстерине кеңири катышуусун колдоодогу ТҮРКПАнын берилгендигин баса белгиледи. Саммиттин алкагында "Билим берүү аркылуу аялдардын, үй-бүлөлөрдүн жана коомдун мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү: көйгөйлөр, альтернативдүү чечимдер жана аймактык кызматташтык", "Аялдар маданий лидер катары: глобалдашкан дүйнөдө өз алдынчалуулукту сактоо жана өзгөрүүлөрдү жайылтуу" жана "Санарип доорундагы аялдар ишкердиги: инновацияларды жана экономикага катышууну илгерилетүү" аттуу үч негизги тематикалык сессия өттү. Саммиттин соңунда биргелешкен пресс-конференция болуп, анын жүрүшүндө ММКларга иш-чаранын негизги жыйынтыктары тартууланды. Саммиттин программасынын алкагында 2025-жылдын 30-майында бир катар жогорку деңгээлдеги жолугушуулар өткөрүлдү. Делегацияны Түндүк Кипр Түрк Республикасынын Президенти Эрсин Татар, Парламенттин Төрагасы Зия Өзтүрклер жана Тышкы иштер министри Тахсин Эртугрулоглу кабыл алышты. Ошондой эле катышуучулар маданий программанын алкагында Варвардык музейине жана Лефкоша шаарынын тарыхый дубал менен курчалган бөлүгүндөгү Селимийе мечити, Бүйүк хан жана Араста базары сыяктуу негизги маданий эстеликтер менен таанышышты. Иш-чаранын жүрүшүндө Башкы катчы Мехмет Сүрейя Эрди Комиссиянын катчысы Кадыр Яман жана Аял парламентарийлер тобунун аткаруучу катчысы Шахида Мехдиева коштоп жүрдү.