Габалада Түркі мемлекеттері ұйымының 12-ші Саммиті өтті

2025 жылғы 7 қазанда Бас хатшы Мехмет Сүрейя Эр Әзербайжан Республикасының Габала қаласында «Аймақтық бейбітшілік пен қауіпсіздік» тақырыбымен өткен Түркі мемлекеттері ұйымының (ТМҰ) XII Саммитіне қатысты. Әзербайжан Республикасының Президенті Ильхам Әлиев қабылдаған Саммитке Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев, Қырғыз Республикасының Президенті Садыр Жапаров, Түркия Республикасының Президенті Режеп Тайып Ердоған, Өзбекстан Республикасының Президенті Шавкат Мирзиеев, Венгрия Премьер-министрі Виктор Орбан, Түркіменстан халқының ұлттық көшбасшысы, Түрікменстанның Халк Мәслихатының Төрағасы Гурбангулы Бердімұхамедов, Солтүстік Кипр Түрік Республикасының Президенті Ерсин Татар және ТМҰ Бас хатшысы Кубанычбек Омуралиев қатысты. Саммитке ТМҰ Ақсақалдар кеңесінің төрағасы мен мүшелері, Түркі ынтымақтастығы ұйымының басшылары да қатысты. Әзербайжан Республикасының Президенті Ильхам Әлиев қатысушыларды Габалаға жылы лебізімен қарсы алып, Қырғыз Республикасына ТМҰ-на табысты төрағалығы үшін алғысын білдірді. Ол ұйымның ортақ тарих, мәдениет және ұлттық рухани құндылықтармен нығайтылып келе жатқан геосаяси рөлін атап өтті. Мемлекет басшылары кездесу барысында сөз сөйлеп, Түркі әлемі аясындағы ынтымақтастықты нығайту мен кеңейтуге, сондай-ақ ТМҰ шеңберінде Түркі мемлекеттерінің ынтымақтастығын ілгерілетуге берік ұстанымдарын қуаттады. Мемлекет басшылары Түркі ынтымақтастығы ұйымдарының рөлін одан әрі нығайтудың маңыздылығын да атап өтті. Саммит барысында маңызды шешімдер қабылданды, соның ішінде Түркі академиясы мен Түркі мәдениеті мен мұрасы қорында Түркіменстанға бақылаушы мәртебесін беру; Өзара мүдделі салаларда сыртқы серіктестермен ынтымақтастықтың икемді негізі ретінде «ТМҰ +» форматын құру туралы шешім; және Түркі мәдениетінің халықаралық ұйымын (ТҮРКСОЙ) дамыту және нығайту туралы шешім қабылданды. Ұйымға төрағалық Қырғыз Республикасынан Әзербайжан Республикасына өтті. Мемлекет басшылары СІМ Кеңесі бекіткен құжаттарға қол қойып, Габала декларациясын қабылдады. ТМҰ келесі кезекті Саммитін Түркияда 2026 жылдың күзінде, ал бейресми Саммитті 2026 жылы Қазақстан қабылдайды деп шешілді. Саммитке орай мүше мемлекеттердің басшылары мен бақылаушылары, сондай-ақ ТМҰ Бас хатшысы тікелей эфирде Физули қаласында Түркіменстан салатын мешіттің іргетасын қалау рәсіміне қатысты.